Tog eða kraftur

Til að koma hjóli af stað þarf ákveðið vogarafl sem kallað er tog. Ef hjólið er án rafmagns, kemur þetta afl einfaldlega frá manninum þegar hann stígur á pedalana. Þá fer hjólið af stað og þetta hefur aldei verið neitt vandamál.

Á rafhjólum er það samanlagt tog manns og mótors sem kemur hjólinu af stað. En eftir fyrstu metrana er það krafturinn sem skiptir máli. Togið hefur þá lítið sem ekkert að segja. Til dæmis þegar farið er upp bratta brekku, þá er það krafurinn mótorsins sem skiptir öllu máli.

Ef gúglað er “torque vs power” og svarinu snarað á íslensku með google translate þá kemur þetta upp:

Í hjólabúðum eru sölumenn farnir að gera mikið úr mikilvægi togsins. Þetta stafar af því að nú eru allir að selja hjól með sama krafti, 250W, vegna laga um hámarks kraft rafhjóla sem nota má á stígum. Það er því ekki hægt að metast um kraftinn, nánast öll rafhjól eru 250W.

Togið hefur því fengið það hlutverk að hafa eitthvað til að metast um. “Okkar hjól eru með svona mikið tog.” Togið er meira í hjólum með miðjumótor og þau hafa því vinninginn yfir afturhjólamótorshjól ef eingöngu er horft á tog. Þörfin fyrir tog er aftur á móti afar lítil. Það hefur aldrei verið vandamál að koma reiðhjóli af stað.

Þess má geta að sumir nýjir bílar eru með tog upp á 90 Nm, svipað og hjá sumum rafhjólum. Það segir sig sjálft að rafhjól þarf ekki jafn mikið tog og bíll sem er 100 sinnum þyngri og fær ekkert afl frá manninum.

Ástæða þess að miðjumótorinn státar af miklu togi, er sú staðreynd að mótorinn byggist upp á mörgum tannhjólum, sem notuð eru til að gíra niður snúninginn á littlu rellunni. Það er hliðarverkun þessarar niðurgírunnar sem leiðir til mikils togkrafts. En afturhjólamótorinn notar hins vegar engin  tannhjól til að gíra niður snúninginn, heldur fer krafturinn beint út í afturhjólið. Togið verður hóflegt við þessa beinu yfirfærslu á kraftinum, eða um 30Nm.

Gallinn við miðjumótorinn er sá, að viðhald getur orðið mun meira. Fyrir flesta er ávinningurinn ekki nógu mikill til að réttlæta aukið viðhald.

Yfirleitt er ekkert vandamál að koma hjóli af stað. En það að auka hraðann, viðhalda honum og fara upp brekkur, það er raunverulegt vandamál. Krafturinn, ekki togið, skiptir máli þegar komast þarf upp brattar brekkur. Það getur því verið mikilvægur kostur að hafa góða Power/Normal/Eco stillingu á rafhjólinu. Það munar um aukinn kraft, þegar farið er upp brattar brekkur. Forward rafhjólin frá Topphjólum eru einmitt með afar góða Power stillingu. Þau skáka því miðjumótorshjólunum heldur betur, á því sviði.

Gerum ekki aukaatriði að aðalatriði.

Hjólamarkaðurinn hefur áður verið fullur af rugli. Oft er lítill skilningur á hinum venjulega notanda. Allt miðast við keppnismanninn:

  • Fólk hefur átt að sitja á örmjóum sætum, sem geta valdið verkjum í margar vikur. Topphjól býður aftur á móti upp á stór og þægileg sæti fyrir þá sem það vilja.
  • Fólk hefur átt að sitja hornrétt fram þegar það hjólar, en sú stelling veldur verkjum í öxlum og mjöðmum hjá mörgum. Jú, vissulega sitja þeir svona í Tour de France.
  • Fólk hefur átt að borga stórfé aukalega, til þess eins að létta hjólið um aðeins 100 grömm. Aðeins keppnismenn hafa gangn af svo léttvægu atriði.
  • Og nú er það miðjumótorinn. Fólk á að fara út í miklu meira viðhald, til dæmis á keðjum og mótor, til þess eins að fá meira gagnslaust tog.